Start gratis

AI-geletterdheid training voor je team, praktisch geregeld

Artikel 4 van de AI Act vraagt organisaties die AI-systemen maken of gebruiken om maatregelen te nemen die de AI-geletterdheid van hun mensen ondersteunen. Een vast niveau per persoon of een certificaat is niet nodig. Een praktische aanpak: een training met voorbeelden uit het eigen werk, afspraken over veilig gebruik en een eenvoudig overzicht van wat je deed.

Wat artikel 4 vraagt

Organisaties die AI-systemen aanbieden of gebruiken, nemen maatregelen om de ontwikkeling van AI-geletterdheid te ondersteunen bij hun personeel en bij anderen die namens hen met die systemen werken. Ze houden daarbij rekening met de technische kennis, ervaring, opleiding en training van die mensen, met de context waarin de AI wordt gebruikt en met de mensen op wie dat gebruik gericht is. De verplichting vraagt niet dat je instaat voor een bepaald niveau van AI-geletterdheid per persoon.

AI-geletterdheid is de kennis en het begrip die nodig zijn om AI bewust in te zetten: weten wat een systeem kan en niet kan, en de kansen, risico's en mogelijke schade kennen. Op kantoor komt dat vooral neer op drie dingen: weten welke gegevens je wel en niet invoert, een antwoord controleren voordat je het gebruikt, en begrijpen waarom een antwoord overtuigend kan klinken en toch niet klopt.

Wat er in juli 2026 veranderde

Verordening (EU) 2026/1744, een onderdeel van de Digital Omnibus, gaf artikel 4 een andere tekst. Die wijziging is in juli 2026 in werking getreden. Eerder vroeg artikel 4 om zo goed mogelijk te zorgen voor een toereikend niveau van AI-geletterdheid. Sindsdien gaat het om maatregelen die de ontwikkeling ervan ondersteunen, en staat er uitdrukkelijk bij dat geen bepaald niveau per persoon nodig is. Het blijft wel een verplichting voor organisaties die AI-systemen aanbieden of gebruiken.

Daarnaast ondersteunen de Europese Commissie en de lidstaten organisaties hierbij, vooral het mkb. De Commissie publiceert praktijkvoorbeelden op het centrale informatieplatform van de AI Act, en de AI Board stelt aanbevelingen op met gemeenschappelijke doelen.

Wat niet hoeft

Wat wel helpt, is vastleggen wat je doet. De Commissie noemt een intern overzicht van trainingen en andere initiatieven als manier om dat te laten zien. Let op: gebruik je AI voor beslissingen over mensen, bijvoorbeeld bij het selecteren van sollicitanten, dan kunnen vanaf 2 december 2027 de strengere regels voor AI met een hoog risico gelden. Daarbij hoort onder meer dat de mensen die toezicht houden op het systeem daarvoor zijn opgeleid.

Sinds wanneer en wie houdt toezicht

Artikel 4 geldt sinds 02-02-2025. Het toezicht ligt niet bij het AI-bureau van de Europese Commissie, maar bij de nationale markttoezichthouders. Die houden er sinds augustus 2026 toezicht op. Sancties regelt elke lidstaat in de eigen wetgeving. De Commissie benadrukt dat een sanctie in verhouding moet staan tot de overtreding, en dat een incident door gebrek aan training en begeleiding een sanctie waarschijnlijker maakt.

Zo pak je het praktisch aan

  1. Breng in kaart wie AI gebruikt en waarvoor. Een makelaar schrijft woningteksten, een jurist laat lange stukken samenvatten, een accountant zet cijfers om in een toelichting en een HR-adviseur stelt vacatureteksten en mails op. Elke taak heeft eigen risico's.
  2. Spreek af wat wel en niet mag. Welk account gebruik je voor werk, welke klant- en persoonsgegevens voer je niet in, en wie controleert een antwoord voordat het naar een klant gaat.
  3. Train mensen op hun eigen taken. Stem de training af op wat mensen al weten en hoe ze AI gebruiken. Wie dagelijks met contracten werkt, heeft andere voorbeelden nodig dan wie af en toe een mail laat herschrijven.
  4. Leg vast wat je doet. Houd bij wie welke training volgde en wanneer, en welke afspraken over AI-gebruik gelden.
  5. Houd het bij. Tools en functies veranderen. Kijk de afspraken en de training na als je team een andere tool of functie gaat gebruiken.

Hoe de cursus daarbij helpt

De cursus van AI online leren is een praktische training in het Nederlands, gericht op kantoorwerk met Claude. Module 1 over de AI Act en veilig werken is gratis en behandelt wat de AI Act van je vraagt, welke gegevens je niet invoert en hoe je een antwoord controleert. In de andere modules oefen je met taken uit je eigen werk, steeds ongeveer een kwartier per module.

Wie alle zestien modules afrondt en de afsluitquiz met minimaal 70 procent haalt, krijgt een voltooiingsbewijs met een controlelink. Op die link staan de naam, de score en de datum van afronding. Zo'n bewijs past in je interne overzicht. De wet vraagt er niet om, en het komt van AI online leren, niet van Anthropic of een overheid. Met de bedrijfsversie ziet een leidinggevende de voortgang per medewerker, zodra die medewerker daar akkoord op geeft; notities en gesprekken blijven privé.

Begin gratis met de basis, bekijk het programma van de leerroute Basis of de prijzen.

Veelgestelde vragen

Is een certificaat voor AI-geletterdheid verplicht?

Nee. Artikel 4 vraagt dat je maatregelen neemt, niet dat je mensen een certificaat hebben. Volgens de vragen en antwoorden van de Europese Commissie is een certificaat niet nodig. Je kunt intern bijhouden welke trainingen en andere maatregelen je hebt genomen.

Moet elke medewerker een bepaald niveau halen?

Nee. Sinds de wijziging van juli 2026 staat in artikel 4 dat organisaties niet hoeven in te staan voor een bepaald niveau van AI-geletterdheid per persoon. Je stemt je maatregelen af op de kennis en ervaring van je mensen en op hoe ze AI gebruiken. Een toets van hun kennis vraagt artikel 4 ook niet.

Geldt artikel 4 ook als we alleen een chatbot zoals Claude gebruiken?

Ja. Ook een organisatie die AI alleen in het werk gebruikt, bijvoorbeeld voor teksten of vertalingen, valt onder artikel 4. De Europese Commissie noemt als voorbeeld dat medewerkers dan de risico's moeten kennen, zoals antwoorden die overtuigend klinken maar niet kloppen.

Sinds wanneer geldt artikel 4 en wie houdt toezicht?

Artikel 4 geldt sinds 02-02-2025. Het toezicht ligt bij de nationale markttoezichthouders en loopt sinds augustus 2026. Sancties regelt elke lidstaat in de eigen wetgeving. Volgens de Europese Commissie moet een sanctie in verhouding staan tot de overtreding.

Wat leggen we vast?

De wet schrijft geen vorm voor. De Europese Commissie noemt een intern overzicht van trainingen en andere initiatieven. Praktisch: wie welke training volgde en wanneer, welke afspraken over AI-gebruik gelden en wanneer je die voor het laatst hebt nagekeken. Het voltooiingsbewijs van de cursus, met een controlelink, past in zo'n overzicht.

Bronnen

Nagekeken op 13-10-2026. Deze pagina geeft algemene uitleg en is geen juridisch advies.